O żywności ekologicznej

UE

Eko = zdrowie

Żywność to podstawowe dobro, od którego zależy nasze zdrowie. Oczywistym zatem jest, że powinno się wybierać najlepszą, najmniej przetworzoną, naturalną i tym samym najzdrowszą żywność. Te wszystkie zalety znajdziemy w produktach oznakowanych jako ekologiczne, organiczne lub bio (biologiczne), bo wszystkie określają żywność, która jest produkowana dokładnie w tym samym systemie jakości. Dotyczą produktów, które powstały na bazie surowców rolnictwa ekologicznego w kontrolowanych i certyfikowanych gospodarstwach i przetwórniach. Żywność ekologiczna, organiczna i bio musi posiadać certyfikat i być oznaczona unijnym logo liścia z 12 gwiazd na zielonym tle.

Artykuł
Artykuł

Eko uprawy

Gospodarstwa ekologiczne zajmują dzisiaj w Polsce niewiele ponad 2% terenów przeznaczonych pod uprawy. Najwięcej gospodarstw znajdziemy w województwie warmińsko-mazurskim, zachodniopomorskim oraz podlaskim. To wciąż bardzo mało, biorąc pod uwagę ogromny potencjał polskiego rolnictwa. Polska wieś mogłaby być jednym z głównych dostawców zdrowej żywności ekologicznej dla mieszkańców całej Unii Europejskiej. Zgodnie z prawem UE, gospodarstwo staje się ekologicznym wtedy, gdy co najmniej 95% jego produktów jest wytworzonych metodami ekologicznymi. W przypadku upraw rolnych ważne jest, by ziemia, na której prowadzone są uprawy była „czysta”, czyli pozbawiona pozostałości chemicznych środków ochrony roślin czy antybiotyków. Okres przestawiania gospodarstwa z konwencjonalnego na ekologiczne zajmuje zwykle dwa lata – tyle czasu trwa, aż ziemia oczyści się z pozostałości wszelkiej chemii rolnej. W eko uprawach stosuje się płodozmian, czyli rotacyjną zmianę upraw na danym kawałku pola, aby chronić glebę przed wyjałowieniem. Wolno stosować tylko naturalne nawozy, jak kompost i obornik, w czym bardzo pomaga hodowla zwierząt na ekofarmie. Nie wolno ich karmić paszami przemysłowymi – bio karma musi pochodzić z gospodarstwa ekologicznego. Zwierzęta hoduje się tradycyjnie w oborze na ściółce, skąd łatwo pobrać obornik. Nie wolno im podawać antybiotyków ani hormonów. Owoce i warzywa ekologiczne są zwykle brzydsze od tych hodowanych tradycyjnie. Są niepryskane, rosną więc mniejsze, bardziej krzywe i czasem mają ślady po „robaczku”. Jednak ich walory smakowe i zdrowotne przewyższają niedostatki urody.

Eko= bio = organic

Wszystkie produkty w sklepach oznaczone jako eko, bio lub organic powinny mieć unijny certyfikat wydawany dla żywności ekologicznej. Potwierdzeniem, że produkt jest prawdziwie ekologiczny i certyfikowany jest specjalny znak na etykiecie zwany euro liściem. Jest to listek z 12 białych gwiazd na zielonym tle. To swoiste „logo” żywności ekologicznej jest nadal słabo rozpoznawane przez polskich konsumentów. Według raportu IMAS „Żywność ekologiczna w Polsce” z 2017 roku, o ile 52% konsumentów wskazuje, że żywność ekologiczną wyróżnia to, że jest zdrowa, o tyle na znak euro liścia jako wyróżnika bio produktów wskazuje zaledwie 16% respondentów. Z raportu IMAS wynika również, że połowa kupujących żywność ekologiczną w ogóle nie sprawdza przed zakupem, czy jest ona faktycznie certyfikowana. Poszukują przede wszystkim odpowiedniego napisu na opakowaniu (60%), a na logo z euro liściem zwraca uwagę tylko 41% badanych. Tymczasem to właśnie eko logo, jednolite dla całej Unii Europejskiej, jest jednoznacznym komunikatem dla konsumenta, że dany produkt uzyskał certyfikat potwierdzający, że jest to produkt ekologiczny.

Artykuł
Artykuł

Eko certyfikat od ziarna
po zapakowany produkt

Rozbudowany system certyfikacji produktów ekologicznych znacznie różni się pod względem rzetelności od wielu innych systemów oznaczeń na rynku. Z punktu widzenia konsumenta, daje gwarancję jakości i jest wyróżnikiem produktów organicznych. O certyfikat uprawniający do znakowania produktu na etykiecie jako: ekologiczny, bio lub organiczny producenci ubiegają się u jednej z dziesięciu niezależnych jednostek certyfikujących, nad którymi kontrolę sprawuje Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Jednostki certyfikujące kontrolują powstawanie produktu na wszystkich jego etapach. Od jakości uprawianej gleby, aż po napisy na opakowaniach. Każde gospodarstwo ubiegające się o certyfikat musi przejść dwu lub – trzyletni okres konwersji. To czas potrzebny, aby ziemia całkowicie oczyściła się z pozostałości po produkcji konwencjonalnej, a rolnicy zapoznali się z zasadami uprawy ekologicznej. Przynajmniej raz w roku przeprowadzana jest pełna kontrola gospodarstw i przetwórni ekologicznych. Oprócz obiektów, magazynów, pól, pastwisk, urządzeń, kontroli podlegają środki do produkcji i surowce, cała księgowość gospodarstwa, łącznie z bilansem zbiorów i sprzedaży. Przedstawiciele jednostki certyfikującej przyjeżdżają przed przyznaniem certyfikatu, żeby sprawdzić, czy zachowane są wymagane standardy uprawy, hodowli czy produkcji ekologicznej. Certyfikat wydawany jest na rok, po którym następuje kolejna kontrola jednostki certyfikującej. Jeżeli produkt spełni wymogi kontroli produkcji ekologicznej UE i otrzyma certyfikat, wytwórca ma prawo zamieścić na jego etykiecie wspólnotowy znak rolnictwa ekologicznego. Tylko zielony euro liść daje pewność, że mamy do czynienia z ekologicznym produktem.