Europa zmienia zasady gry na rynku BIO
Europa aktualizuje przepisy dotyczące produkcji BIO
🌱Europejski rynek BIO w obliczu nowych przepisów i wyzwań
Europejski rynek żywności ekologicznej wchodzi w okres zmian. Nowe wymagania dla producentów opakowań dotyczące limitów substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) i bisfenolu A (BPA) w opakowaniach żywności, aktualizacja zasad produkcji ekologicznejoraz zmiany w handlu międzynarodowym sprawiają, że druga połowa 2026 roku będzie dla producentów, przetwórców i dystrybutorów ciekawym czasem.
🌱Irlandia przejmuje stery. Co to oznacza dla rolnictwa ekologicznego?
1 lipca 2026 roku Irlandia objęła rotacyjną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
Jej program opiera się na trzech głównych filarach: konkurencyjności, uproszczeniu przepisów oraz wzmacnianiu odporności europejskiej gospodarki na kryzysy i zmiany geopolityczne.
W polityce rolnej na pierwszy plan wysuwa się chów zwierząt. Irlandia chce rozpocząć dyskusję o jej znaczeniu dla europejskiej gospodarki i obszarów wiejskich, nie pomijając przy tym wyzwań klimatycznych, środowiskowych ani kwestii dobrostanu zwierząt.
Ważnym punktem programu będzie również przegląd regulacji dotyczących produkcji ekologicznej i dalsze prace nad europejską mapą rozwoju sektora BIO.
Dla przedsiębiorców istotna jest zapowiedź większej przejrzystości prawa. Ambitne cele rozwoju rolnictwa ekologicznego nie zostaną bowiem osiągnięte, jeżeli regulacje okażą się zbyt skomplikowane lub trudne do zastosowania przez producentów i przetwórców.
🌱Przepisy i kontrole w sektorze ekologicznym
Komisja Europejska zaktualizowała odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące zasad produkcji ekologicznej. Nowe wyjaśnienia obejmują m.in. olej rycynowy, bawełnę i trufle, przechowywanie nawozu nieekologicznego oraz wypas zwierząt.
To pozornie niewielkie zmiany, które mają jednak duże znaczenie w codziennej pracy gospodarstw, przedsiębiorstw i jednostek certyfikujących. Im bardziej precyzyjne zasady, tym mniejsze ryzyko, że te same przepisy będą stosowane odmiennie w poszczególnych państwach członkowskich.
Potrzebę sprawnego systemu kontroli potwierdza także najnowszy unijny raport dotyczący podejrzeń oszustw w sektorze rolno-spożywczym. Wśród zgłoszonych przypadków znalazły się m.in. ekologiczna herbata i ciecierzyca z pozostałościami niedozwolonych środków ochrony roślin, , zanieczyszczone algi oraz mrożone krewetki, do których dodano wodę.
Każdy taki przypadek uderza nie tylko w pojedynczy produkt czy firmę, lecz także w zaufanie do całego systemu. Dlatego kontrola, identyfikowalność i szybka wymiana informacji są fundamentami rynku ekologicznego. Zielony listek na opakowaniu powinien być dla konsumenta czytelną obietnicą, a nie wyłącznie elementem graficznym.
🌱 Nowe wymogi dotyczące opakowań, PFAS i BPA
Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych wprowadza łączne maksymalne limity obecności PFAS, czyli substancji per- i polifluoroalkilowych.
Od 12 sierpnia 2026 roku zgodność opakowań z nowymi limitami musi zostać potwierdzona w deklaracji zgodności przekazywanej wzdłuż łańcucha dostaw. W większości przypadków dokument sporządza producent opakowania. Jest on także odpowiedzialny za przygotowanie dokumentacji technicznej na podstawie informacji uzyskanych od dostawców poszczególnych elementów opakowania.
Zmiany obejmują również stosowanie bisfenolu A. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 2024/3190 łańcuch dostaw powinien wypracować wspólne i skoordynowane podejście do zarządzania obecnością BPA w opakowaniach do żywności. Od lipca 2026 roku konieczna jest deklaracja zgodności potwierdzająca, że BPA nie został użyty w sposób zamierzony.
🌱Handel z Wielką Brytanią na nowych zasadach
Istotne zmiany czekają również firmy prowadzące handel z Wielką Brytanią. Zjednoczone Królestwo zdecydowało się na dostosowanie do unijnych przepisów sanitarnych i fitosanitarnych, w tym regulacji dotyczących produktów ekologicznych.
Planowane porozumienie ma wejść w życie w połowie 2027 roku i usprawnić przepływ towarów między Wielką Brytanią a UE.
Dla brytyjskich przedsiębiorstw wykorzystujących ekologiczne składniki oznacza to konieczność dostosowania produkcji do regulacji unijnych. Jedną z zapowiadanych zmian jest dopuszczenie wyłącznie naturalnych aromatów pochodzących ze składników ekologicznych.
Nie wszystkie kwestie zostały jednak rozstrzygnięte. Nadal nie wiadomo, czy produkty ekologiczne eksportowane z UE do Wielkiej Brytanii będą wymagały brytyjskiego świadectwa kontroli.
OPTA Europe zwróciła się do Komisji Europejskiej o doprecyzowanie zasad, właściwego wzoru dokumentu oraz terminu jego wprowadzenia.
🌱Europa otwiera kolejne kierunki handlowe
Europa nie ogranicza się wyłącznie do porządkowania własnego rynku. Unijni przedsiębiorcy coraz uważniej przyglądają się możliwościom eksportowym poza kontynentem.
Wkrótce mają wejść w życie preferencyjne stawki celne dla wybranych produktów rolno-spożywczych importowanych ze Stanów Zjednoczonych. Zmiany obejmą m.in. orzechy, nabiał, owoce i warzywa, nasiona, pasze, kakao, czekoladę oraz część produktów przetworzonych.
Nowe perspektywy mogą pojawić się także w Meksyku. Unijna delegacja biznesowa pod przewodnictwem komisarza ds. rolnictwa i żywności Christophe’a Hansena ma pomóc europejskim przedsiębiorcom lepiej poznać lokalny rynek, oczekiwania konsumentów oraz możliwości nawiązania współpracy.
W przygotowaniu znajduje się również porozumienie dotyczące równoważności zasad dla produktów ekologicznych między UE a Meksykiem.
Dla europejskiego sektora BIO to szansa na rozwój eksportu, ale również konieczność dobrego poznania wymagań prawnych, specyfiki rynku i lokalnych zwyczajów zakupowych.
🌱Więcej informacji o pochodzeniu produktów
Konsumenci coraz częściej chcą wiedzieć nie tylko, co znajduje się w produkcie, lecz także skąd pochodzą jego składniki. Na tę potrzebę odpowiada Francja, która planuje wprowadzenie obowiązku informowania o pochodzeniu mięsa wykorzystywanego w żywności paczkowanej.
Nowe zasady mają objąć mięso wołowe, wieprzowe, baranie, kozie i drobiowe, w tym mięso znajdujące się w produktach przetworzonych. Preferowane będzie wskazanie konkretnego kraju, chociaż w określonych przypadkach możliwe pozostaną ogólniejsze oznaczenia, takie jak „UE” lub „spoza UE”.
Za zmianami stoją wyraźne oczekiwania społeczne. Według francuskich władz aż 86 proc. tamtejszych konsumentów uważa informację o pochodzeniu produktu za istotną podczas zakupów.
Wielu deklaruje również gotowość zapłacenia wyższej ceny za żywność regionalną lub w całości wyprodukowaną we Francji. To kolejny dowód na to, że transparentność staje się jednym z najważniejszych czynników budujących wartość produktu i podstawowym kryterium wyboru.
🌱Gdy słońce i wiatr tworzą ekologiczną sól
Hiszpania postanowiła uporządkować zasady produkcji ekologicznej soli morskiej, innych rodzajów soli oraz solanek przeznaczonych do żywności i pasz.
Dotychczasowy brak wspólnego europejskiego standardu sprawiał, że certyfikację prowadzono na podstawie różnych prywatnych kryteriów. Mogło to prowadzić do nierówności między producentami i osłabiać zaufanie konsumentów.
Nowe hiszpańskie przepisy zabraniają m.in.:
- sztucznego rozpuszczania soli kamiennej,
- wymuszonego pozyskiwania solanek,
- sztucznej krystalizacji i rekrystalizacji,
- stosowania dodatków i substancji pomocniczych.
Odparowywanie i powstawanie kryształów mają odbywać się wyłącznie dzięki działaniu słońca i wiatru.
To interesujący przykład pokazujący, jak certyfikacja ekologiczna obejmuje kolejne kategorie produktów i jak ważne jest tworzenie dla nich jasnych, wspólnych zasad.
🌱Ograniczenia dotyczące importu cukru
Komisja Europejska czasowo zawiesiła możliwość bezcłowego sprowadzania surowego cukru trzcinowego w ramach procedury uszlachetniania czynnego. Ograniczenie ma obowiązywać do maja 2027 roku.
Decyzja ma wesprzeć europejskich producentów cukru buraczanego w związku ze spadkiem cen na unijnym rynku. Może jednak przynieść trudności przedsiębiorstwom wykorzystującym importowany cukier do produkcji wyrobów przeznaczonych na eksport, m.in. czekolady, słodyczy i napojów.
Branża wskazuje na ryzyko wzrostu kosztów oraz zmniejszenia odporności łańcuchów dostaw. To przykład pokazujący, jak decyzja mająca chronić jedną część rynku może jednocześnie stać się wyzwaniem dla kolejnej.
🌱Najlepsi w europejskim sektorze BIO
Ogłoszono finalistów EU Organic Awards 2026. W kategorii najlepszego małego lub średniego przedsiębiorstwa przetwórczego nominowano:
- Bio Bulgaria z Sofii,
- Cantero de Letur z hiszpańskiej Kastylii-La Manchy,
- Genusskoarl z Dolnej Austrii.
Zwycięzców poznamy 23 września 2026 roku podczas oficjalnej ceremonii w Brukseli, organizowanej w ramach obchodów Europejskiego Dnia Rolnictwa Ekologicznego.
🌱Wybory nowych władz OPTA Europe
Ważnym wydarzeniem dla sektora będzie Walne Zgromadzenie OPTA Europe, które odbędzie się 24 września 2026 roku w Brukseli.
Członkowie organizacji wybiorą pięcioosobowy Zarząd, w tym prezesa i skarbnika. Kandydatury można zgłaszać do końca lipca.
Po zakończeniu obrad odbędzie się doroczne spotkanie networkingowe z przedstawicielami branży oraz reprezentantami państw członkowskich odpowiedzialnymi za sektor ekologiczny. Będzie to przestrzeń do rozmów o przyszłości europejskiego rynku BIO, jego konkurencyjności oraz regulacjach, które coraz wyraźniej wpływają na codzienną działalność przedsiębiorstw.
🌱Nowy rozdział europejskiego BIO
Europejska branża ekologiczna znalazła się w punkcie, w którym nie wystarczy już wyprodukować dobry produkt. Trzeba również znać pochodzenie surowców, kontrolować opakowania, zadbać o dokumentację, śledzić regulacje oraz umieć poruszać się na coraz bardziej wymagających rynkach.
Dla przedsiębiorstw oznacza to więcej przygotowań, ale również szansę na budowanie przewagi dzięki jakości, transparentności i odpowiedzialności. W świecie, w którym konsumenci coraz uważniej czytają etykiety i pytają o pochodzenie żywności, wiarygodność staje się równie ważna jak sam produkt.
Przed europejskim sektorem BIO stoi podwójne zadanie: dostosować się do nowych wymagań, a jednocześnie zachować zaufanie konsumentów oraz jasne i możliwe do zweryfikowania zasady produkcji.
Firmy, które potrafią udokumentować jakość, zapewnić pełną przejrzystość i odpowiedzialnie zarządzać całym łańcuchem dostaw, zyskują coś, czego nie da się zbudować samym hasłem reklamowym – wiarygodność.
To właśnie ona może okazać się najcenniejszą walutą przyszłości europejskiego rynku BIO.
Niniejszy artykuł powstał w ramach projektu „Międzynarodowa Reprezentacja Polskiej Żywności Ekologicznej” finansowanego ze środków Funduszy Promocji.
